Czy picie zielonej herbaty może wpływać na stan chorych na nowotwory kobiece? Nowy artykuł przeglądowy w Nutrients 

Herbata jest istotnym źródłem flawonoidów w diecie. Zielona herbata ma podobny skład związków fenolowych do świeżych, nieprzetworzonych liści herbaty, w których galusan epigallokatechiny (EGCG) występuje najobficiej. Dzięki swoim właściwościom przeciwutleniającym, przeciwproliferacyjnym i przeciwangiogennym EGCG zachęcił naukowców do poszukiwań zastosowania tego związku do zapobiegania i/lub zwalczania nowotworów. W tym artykule przeglądowym podsumowujemy raporty literaturowe na temat działania przeciwnowotworowego EGCG na wybrane nowotwory złośliwe u kobiet, tj. raka piersi, szyjki macicy, endometrium i jajników, które zostały opublikowane w ciągu ostatnich dwóch dekad. Należy podkreślić, że stężenia EGCG zgłaszane jako skuteczne przeciwko komórkom nowotworowym są zazwyczaj wyższe niż te znajdowane w osoczu po podaniu polifenoli. Ponadto niska biodostępność i wchłanianie EGCG wydają się być głównymi powodami różnic w efektach między badaniami in vitro i in vivo. W tym kontekście postanowiliśmy również przyjrzeć się możliwym rozwiązaniom tych problemów, polegającym na łączeniu polifenoli z innymi składnikami bioaktywnymi lub wykorzystaniu nanotechnologii. Pomimo obiecujących wyników dotychczas przeprowadzonych badań, głównie in vitro i na modelach zwierzęcych, nie ma wątpliwości, że konieczne są dalsze, szeroko zakrojone działania, aby jednoznacznie ocenić potencjalne zastosowanie EGCG w leczeniu onkologicznym w walce z rakiem u kobiet.

Artykuł opublikowano w specjalnym numeru specjalnego  The Role of Nutrition in Gynecological Diseases w Nutrients  (IF = 4,8, punkty MEN = 140 p.) w ramach współpracy z poznańskimi specjalistkami ginekologii onkologicznej prof. Anną Markowską i prof. Janiną Markowską.

Struktura głównych składników zielonej herbaty z grupy naturalnych polifenoli i ich zawartość w liściach herbaty (% suchej masy liści herbaty).

Anna Markowska, Michał Antoszczak, Janina Markowska, Adam Huczyński, „Role of Epigallocatechin Gallate in Selected Malignant Neoplasms in Women” (2025) Nutrients 17, no. 2: 212. artykuł w otwartym dostępie

Amidy kwasu lasalowego aktywne wobec komórek nowotworowych – publikacja w Bioorg. Chem. Med. Lett

Kwas lasalowy jest jednym z naturalnie występujących polieterowych antybiotyków jonoforowych, który wykazuje interesującą aktywność przeciwnowotworową. Aby poszerzyć wiedzę na temat właściwości przeciwnowotworowych pochodnych tego związku, zsyntetyzowaliśmy po raz pierwszy szereg jego nowych amidów i zbladliśmy ich aktywność przeciwproliferacyjną wobec linii komórek nowotworowych. Amidy 7–9 z podstawnikiem aromatycznym wykazywały silną aktywność (IC50: 0,84–5,18 μM) i wykazały dobry wskaźnik selektywności (SI: 1,4–15,3). Ponadto prawie wszystkie amidy kwasu lasalowego pokonały lekooporność linii komórek nowotworowych opornych na doksorubicynę (LoVo/DX). Ponieważ aktywność biologiczna jonoforów jest ściśle związana z ich zdolnością do transportu kationu Na+ przez dwuwarstwy lipidowe, ustaliliśmy strukturę krystaliczną kompleksu związku 8 z kationem Na+. Amidy kwasu lasalowego wykazują strukturę pseudocykliczną i są zdolne do koordynowania kationu Na+.

Publikacja powstała w ramach długoletniej współpracy z zespołem prof. Joanny Wietrzyk (Laboratorium Doświadczalnej Terapii Przeciwnowotworowej, Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN we Wrocławiu). Badania wsparto funduszami ID-UB w konkursie nr 076 „Study@research (076/34/UAM/0092).

Michał Sulik, Zbigniew Kubis, Dagmara Kłopotowska, Jan Janczak, Joanna Wietrzyk, Adam Huczyński, „Synthesis, X-ray studies and antiproliferative activity of novel lasalocid amides”, (2024) Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters, 130041.

Czy można chronić płodność kobiet podczas chemioterapii?- nowy artykuł przeglądowy ukazał się w Cancers

Chemioterapia jest powszechnie uznaną metodą walki z nowotworami, jednakże jej stosowanie wiąże się z szeregiem skutków ubocznych, w tym toksycznym wpływem na jajniki i płodność kobiet. Dlatego niezwykle ważne jest znalezienie skutecznych sposobów ochrony jajników przed negatywnym wpływem środków chemioterapeutycznych. Niniejszy artykuł przeglądowy przedstawia wyniki aktualnych prac badawczych nad dotychczas proponowanymi środkami potencjalnie chroniącymi funkcje i stan jajników narażonych na chemioterapię. Zastosowanie związków o działaniu protekcyjnym może być obiecującą strategię ochrony i/lub poprawy rezerwy jajnikowej u pacjentek onkologicznych. Stopień uszkodzenia jajników może zależeć od kilku czynników, w tym wieku, schematu leczenia i dawek stosowanych leków przeciwnowotworowych. Dlatego lekarze muszą znać wpływ planowanej chemioterapii na przyszłą płodność kobiet przed jej rozpoczęciem.

Publikacja powstała w ramach współpracy w poznańskimi ginekolożkami onkologicznymi prof. Anną Markowską i prof. Janiną Markowską. Praca ukazała się w specjalistycznym czasopiśmie – Cancers (IF = 4,5, punkty MEN = 140) w zeszycie  Side Effects of Anticancer Therapy: Prevention and Management

Anna Markowska, Michał Antoszczak, Janina Markowska, and Adam Huczyński, „Gynotoxic Effects of Chemotherapy and Potential Protective Mechanisms” (2024) Cancers 16(12), 2288, artykuł w otwartym dostępie

Publikacja opisująca właściwości pochodnych tiokolchicyny ukazała się w Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters

Za pomocą reakcji redukcyjnego aminowania mgr Dominika Czerwonka otrzymała serię  22 aminowych analogów tiokolchicyny. Aktywność przeciwproliferacyjną tych związków testowano wobec czterech linii komórek nowotworowych. Testowane analogi wykazywały wartości IC50 w zakresie przy stężeniach nanomolowych, przy wysokich wskaźnikach selektywności, a co najważniejsze, były w stanie przełamać lekooporność linii komórkowej ludzkiego gruczolakoraka okrężnicy (LoVo/DX).

Dominika Czerwonka, Ewa Maj, Joanna Wietrzyk, Adam Huczyński, ”Synthesis of thiocolchicine amine derivatives and evaluation of their antiproliferative activity, (2021) Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters, 128382; artykuł open access.

Publikacja na temat triazolowych pochodnych kolchicyny ukazała się w ACS Omega

To już piąta publikacja, w której opisano syntezę nowych pochodnych kolchicyny, które otrzymała mgr inż. Julia Krzywik w ramach swojego doktoratu wdrożeniowego realizowanego w firmie TriMen Chemicals. Najnowsza praca, która ukazała się w ACS Omega opisuje syntezę serii nowych triazolowych pochodnych kolchicyny i ich właściwości przeciwproliferacyjnych wobec ludzkich komórek nowotworowych.

Julia Krzywik, Anna Nasulewicz-Goldeman, Witold Mozga, Joanna Wietrzyk, Adam Huczyński, ”Novel Double-Modified Colchicine Derivatives Bearing 1,2,3-Triazole: Design, Synthesis, and Biological Activity Evaluation”, (2021) ACS Omega 6 (40), 26583-26600 artykuł open access.

Właściwości przeciwnowotworowe pojedynczo i podwójnie modyfikowanych pochodnych 20-epi-salinomycyny opisano na łamach European Journal of Pharmacology

W naszej najnowszej publikacji, powstałej we współpracy z naukowcami z grupy badawczej pod kierownictwem Prof. Marty Strugi z Katedry i Zakładu Biochemii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, przebadano szeroką grupę aż 24 pojedynczo i podwójnie modyfikowanych pochodnych C20-epi-salinomycyny. Nasze badania wykazały hamujące działanie otrzymanych związków wobec pierwotnych i przerzutowych komórek nowotworu okrężnicy oraz silniejsze od niemodyfikowanej salinomycyny działanie cytotoksyczne na komórki przerzutowego nowotworu prostaty. Niektóre pochodne salinomycyny wykazywały obiecującą aktywność przeciwnowotworową lecz bez toksycznego wpływu na komórki nienowotworowe (w przeciwieństwie do powszechnie stosowanego leku onkologicznego doksorubicyny). Pochodne salinomycyny wywoływały późną apoptozę w komórkach raka okrężnicy i martwicę w komórkach raka prostaty, a także zmniejszały wydzielanie interleukiny 6 (IL-6) w tych komórkach.

Dominika Czerwonka, Magdalena Mielczarek-Puta, Michał Antoszczak, Aleksandra Cioch, Marta Struga, Adam Huczyński, „Evaluation of the anticancer activity of singly and doubly modified analogues of C20-epi-salinomycin” (2021) European Journal of Pharmacology, Vol. 908, 174347, publikacja open access

Artykuł o repozycjonowaniu leków przeciwdepresyjnych i przeciwpsychotycznych ukazał się w Current Medicinal Chemistry

Zmiana przeznaczenia leku, znana również jako repozycjonowanie/reprofilacja leku, może być nową strategią poszukiwania alternatywnych zastosowań dobrze znanych leków, które wykraczają poza zakres ich pierwotnych wskazań medycznych. Do grupy związków, które można uznać za potencjalnych kandydatów na leki onkologiczne zaliczyć można również niektóre leki przeciwdepresyjne i przeciwpsychotyczne. W artykule przeglądowym napisanym wraz z poznańskimi lekarzami onkologami przedstawiamy przegląd niektórych leków przeciwdepresyjnych i leków przeciwpsychotycznych, które być może w niedalekiej przyszłości, mogłyby zostać wykorzystane jako nowe chemioterapeutyki w leczeniu nowotworów lub wykazywać działanie zapobiegawcze oraz terapeutyczne u pacjentów onkologicznych.

Michał   Antoszczak,  Anna   Markowska,   Janina   Markowska,  Adam   Huczyński, “Antidepressants and antipsychotic agents as repurposable oncological drug candidates”, Current Medicinal Chemistry, 2020, vol. 27, 1-34.